نعیم قاسم: سلاح تحویل نخواهیم داد

در همین حال، حزب‌الله همچنان درخواست‌ها برای خلع سلاح بی‌قید و شرط خود را رد می‌کند و در عوض خواستار گفت‌وگوی ملی در مورد یک استراتژی دفاعی جامع است؛ البته تنها در صورتی که اسرائیل ابتدا از خاک لبنان که اشغال کرده عقب‌نشینی کند و حملات نظامی به لبنان را متوقف کند. قصد دولت برای بازگرداندن انحصار دولت بر سلاح به بن‌بست سیاسی دامن می‌زند و هر دو طرف را با گزینه‌های محدودی روبه‌رو ساخته است. اسرائیل و لبنان در ماه نوامبر آتش‌بس با میانجی‌گری ایالات متحده و فرانسه را برای پایان دادن به جنگ اسرائیل در لبنان (و علیه حزب‌الله) امضا کردند. دولت لبنان می‌گوید، از آن زمان، اجرای آتش‌بس را از طریق استقرار ارتش در جنوب رودخانه لیتانی، حدود ۲۰ مایلی مرز با اسرائیل، آغاز کرده است. با این حال، اسرائیل همچنان پنج موقعیت استراتژیک در جنوب و نزدیک مرز را اشغال کرده و روزانه به مراکز منتسب به حزب‌الله حمله می‌کند.

در همین حال، ایالات متحده در تلاش‌های خود برای حاشیه‌نشین کردن حزب‌الله، فشارهای دیپلماتیک شدیدی را اعمال کرده است. از زمان روی کار آمدن در ژانویه، جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان و سلام، نخست‌وزیر چندین بار در بیروت با تام باراک و مورگان اورتگاس، فرستادگان ایالات متحده، دیدار کردن؛ زیرا از یک‌سو، دولت لبنان به دنبال بازگرداندن انحصار تسلیحاتی دولت و تامین کمک‌های بین‌المللی است و از سوی دیگر، واشنگتن آنها را به خلع سلاح حزب الله ترغیب می‌کند.

باراک در سفر اخیر خود به پایتخت لبنان، از ابتکار عمل مورد حمایت عربستان و قطر برای ایجاد یک «منطقه اقتصادی جدید» در جنوب لبنان با هدف تشویق بیروت به پیشبرد خلع سلاح حزب‌الله خبر داد. او سه‌شنبه گذشته در بیروت به خبرنگاران گفت که امیدوار است طرح آتی ارتش لبنان باعث عقب‌نشینی اسرائیل شود. در بحبوحه فشار فزاینده برای خلع سلاح، نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله بارها اعلام کرد که گروهش سلاح‌های خود را تحویل نخواهد داد و به دولت لبنان در مورد دخالت ایالات متحده هشدار داد. او در سخنرانی روز دوشنبه گفت: «دولت لبنان تصمیم گناه‌آلودی برای خلع سلاح مقاومت گرفت. ما سلاح‌هایی را که ما را تقویت کرده‌اند، تحویل نخواهیم داد.» وی افزود: «اگر این دولت به شکل فعلی خود ادامه دهد، نمی‌توان به آن برای حفظ حاکمیت لبنان اعتماد کرد.»

«دیوید وود»، تحلیلگر ارشد لبنان در گروه بین‌المللی بحران مستقر در بیروت، به المانیتور گفت که در این مرحله حزب‌الله با این گزینه‌ها روبه‌روست: فراخوان اعتراضات گسترده توسط هوادارانش؛ اعمال فشار بر پنج وزیر کلیدی - چهار وزیر نزدیک به حزب‌الله یا امل و یک وزیر شیعه بی‌طرف - برای استعفا. «نیکلاس بلانفورد»، عضو ارشد غیرمقیم شورای آتلانتیک مستقر در واشنگتن خاطرنشان کرد که حزب الله هنوز از حمایت قاطع در سراسر جامعه شیعه و حتی جامعه غیر شیعی برخوردار است. خلع سلاح این گروه توسط این هواداران به عنوان تلاشی فرقه‌ای برای تضعیف کل جامعه تلقی می‌شود. بلانفورد به المانیتور گفت: «این احساس در سراسر جامعه شیعه لبنان بسیار واضح است. بنابراین این یک امتیاز برای حزب‌الله است». طبق نظرسنجی «بارومتر عرب» از ژوئیه ۲۰۲۴، ۸۵درصد از شیعیان، ۹درصد از سنی‌ها، ۹درصد از دروزی‌ها و ۶درصد از مسیحیان به حزب‌الله اعتماد دارند.

بلانفورد معتقد است که حزب‌الله می‌داند دولت از گرفتن سلاح‌های آنها با زور و ایجاد جنگ داخلی دیگری بیزار است. «قاسم قصیر»، مفسر سیاسی که با حزب‌الله ارتباط دارد، گفت که اگر دولت بر خلع سلاح اصرار کند، «کشور ویران خواهد شد؛ زیرا این حزب از تصمیم خود مبنی بر عدم تحویل سلاح‌هایش، صرف نظر از عواقب آن، عقب‌نشینی نخواهد کرد.» وی افزود: «تصمیم دولت برای قرار دادن ارتش در مقابل مقاومت یک اشتباه استراتژیک است که می‌تواند کل کشور را سرنگون کند.»

«وود» گفت: «رئیس‌جمهور عون و نخست‌وزیر سلام تاکنون سعی کرده‌اند از رویارویی مستقیم با حزب‌الله خودداری کنند و مصالحه را ترجیح می‌دهند. اما اگر دولت درمورد خلع سلاح خیلی کند عمل کند، اسرائیل ممکن است عملیات نظامی را در سراسر لبنان به‌طور گسترده گسترش دهد.» بلانفورد هشدار می‌دهد که تشدید جدی تنش همچنین می‌تواند حزب‌الله را به تلافی وادار کند؛ کاری که این گروه تاکنون در پاسخ به حملات تقریبا روزانه اسرائیل از زمان آتش‌بس نوامبر از انجام آن خودداری کرده است.