از طعم تلخ قهوه تا شیرینی تعابیر فال قهوه

مریم عسگری- قهوه دانه خوراکی درختی از خانواده Coffea است که از این دانه که خاصیت محرک دارد، در تهیه مواد غذایی مختلف و همچنین انواع نوشیدنی استفاده می‌کنند.

به طور کلی قهوه در انواع مختلفی به بازار عرضه می‌شود که نوع عربی آن بهترین نوع قهوه است. «روبوستا» نوع دیگر قهوه است که میزان کافئین آن بیشتر است و نسبت به قهوه عربی قیمت کمتری دارد.

از قهوه «روبوستا» معمولا به تنهایی استفاده نمی‌شود، چون طعم ترش و تلخی دارد.

به همین دلیل از آن بیشتر برای تهیه اسپرسو استفاده می‌کنند. امروزه بزرگ‌ترین کشورهای تولیدکننده قهوه عبارتند از: برزیل، کلمبیا، ویتنام، اندونزی و مکزیک.

بزرگ‌ترین واردکنندگان قهوه نیز کشورهای آمریکا، آلمان، ژاپن، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا هستند و بیشترین میزان مصرف سرانه قهوه مربوط به کشورهای فنلاند، دانمارک، نروژ، سوئد و استرالیا است.

تاریخچه قهوه

دانه‌های قهوه برای اولین بار در کشور اتیوپی در قرن ۱۳میلادی یافت شد و در جهان عرب شهرت یافت.

علت شهرت آن بیشتر به این دلیل بود که دین اسلام که ابتدا در جهان عرب گسترش یافت، نوشیدنی‌های الکلی را حرام به شمار می‌آورد و نوشیدنی قهوه به عنوان جایگزینی برای نوشیدنی‌های الکلی استفاده می‌شد.

نوشیدن قهوه تا آغاز قرن ۱۸ در سراسر اروپا رواج یافت. در کشور ما ایران نیز، اگرچه چای نوشیدنی قالب است، اما قهوه نیز جایگاه خاص خود را دارد.

شاید خاصیت هوشیارکنندگی قهوه و رفع خواب‌آلودگی یکی از مهم‌ترین دلایلی باشد که استفاده از این نوشیدنی را رواج داده است.

در مورد قیمت قهوه هم باید بگوییم، قهوه‌های باز که به صورت کیلویی به فروش می‌رسند با قیمتی حدود ۴هزار تا ۶هزار و ۵۰۰تومان به فروش می‌رسند و قهوه‌های بسته‌بندی شده نیز بسته به وزن و کیفیت قهوه قیمتی حدود ۵۰۰ تا ۲۰۰۰تومان دارند. اگر مایل به نوشیدن قهوه در کافی‌شاپ هم باشید باید مبلغی حدود یک‌هزار تا سه‌هزار تومان هزینه کنید که این رقم بستگی به محل و موقعیت کافی‌شاپ دارد. قیمت قهوه فرانسه یا همان نسکافه‌های معمول نیز حدود یک‌هزار و ۸۰۰تومان تا پنج‌هزار تومان است که این قیمت‌ها بستگی به وزن قهوه دارد.

شغل‌های وابسته به قهوه

برگرداندن فنجان قهوه روی نعلبکی پس از نوشیدن آن امروز دیگر نه تنها تعجب‌آور نیست بلکه اطرافیان را از دیدن خطوط کج و عجیب و غریب فنجان به شوق می‌آورد.

فال قهوه، پدیده‌ای است که طی سال‌های اخیر به شدت در میان مردم رواج یافته است و برخی از افراد جامعه را به خود سرگرم کرده است.

پدیده‌ای که برای برخی افراد درآمدهای کلانی را به ارمغان آورده است.

در حال حاضر افرادی که به گرفتن فال قهوه می‌پردازند در ازای اطلاعاتی که به مراجعان می‌دهند مبلغی بین یک‌هزار و ۵۰۰ تا ۲۰هزار تومان و گاه حتی در برخی موارد ۱۰۰ تا ۱۵۰هزار تومان دریافت می‌کنند.

آنچه مسلم است شاغلان این حرفه در ازای ارائه اطلاعات خود به مشتری تعرفه و مبلغ مشخص و ثابتی ندارند و این قیمت‌ها بسته به موقعیت مکانی، خواسته و اعتماد به نفس شخص فالگیر متغیر است.

«شهناز براتی» یکی از افرادی است که به قول خودش نزد اکثر فالگیرهای تهران رفته است و توانایی آنها را در پیشگویی آینده محک زده است. به گفته وی «فال پدیده‌ای است که نمی‌توان به طور قطع صحت و سقم آن را تائید کرد. چرا که گاه افرادی معدود به وسیله نیروهای خدادادی قادر به رویت و درک مسائلی هستند که دیگران نیستند. عده‌ای نیز به کمک اطلاعاتی که از علم روانشناسی دارند با توجه به حالات چهره و عکس‌العمل‌های مقابل برخی از خصوصیات اخلاقی فرد را بازگو می‌کنند و حرف‌هایی از گذشته و آینده می‌زنند که گاه از روی شانس و اقبال درست درمی‌آید.

به گفته وی، تا حدود چند سال این کار به صورت بسیار محدود و پنهانی انجام می‌شد و اکثر افرادی که این کار را انجام می‌دادند از ترس آشکار شدن محل کار خود هر چند‌ ماه یک بار محل کار خود را عوض می‌کردند. اما امروزه نه تنها فالگیرها با قدرت و جسارت بیشتری کار می‌کنند بلکه با پخش تراکت و تبلیغات مختلف در آرایشگاه‌ها و مکان‌های مختلف و حتی در محل زندگی خود اقدام به این کار می‌کنند که اکثرا در آمدهای خوبی نصیب آنها می‌‌شود.

پروانه رحمتی یک دانشجوی رشته روانشناسی است که یک بار به یک فالگیر مراجعه کرده است ولی تمام حرف‌های وی را در مورد گذشته و آینده بی‌اساس می‌داند.

به گفته وی: چند ماه پیش به پیشنهاد یکی از دوستانم به یک فالگیر در محدوده تهرانپارس مراجعه کردیم. وی نه تنها از گذشته من چیزی نگفت: بلکه حدود ۱۰‌هزار تومان هم از من پول گرفت و قرار شد در صورت صحت گفته‌هایش برایش شیرینی هم ببرم.

اعظم شخصی است که به گفته خودش حدود ۱۵ سال است به طور حرفه‌ای فال می‌گیرد. وی که در ابتدای کار فقط فال قهوه می‌گرفت اکنون در گرفتن انواع و اقسام فال تبحر دارد.

وی به خبرنگار ما می‌گوید: فال انواع و اقسام گوناگونی دارد. از فال قهوه و تفاله‌چای و شمع گرفته تا فال نخود و تا روت و... هر کدام قیمت مخصوصی دارد و مهارت‌های خاص خود را می‌خواهد.

به گفته وی، معمولا قیمت فال قهوه در بین اکثر فالگیرها حدود ۳‌هزار و ۵۰۰‌ تا ۶‌هزار تومان، فال تفاله چای حدود ۴ تا ۵‌هزار تومان و فال تاروت حدود ۵‌ تا ۸‌هزار تومان است.

وی معتقد است: بعضی از فالگیرها که مهارتی در این کار ندارند برای جلب مشتری در آرایشگاه‌ها با مبالغی در حدود یک‌‌‌هزار و ۵۰۰ تا دوهزار تومان اقدام به این کار می‌کنند که تنها باعث سلب اطمینان مشتری و بی‌اعتمادی وی به فال می‌شود.

«مصطفوی» یک روانشناس است. وی در مورد فال و تاثیرات روانی آن برروی افراد به خبرنگار می‌گوید: «طالع‌بینی و فال پدیده‌ای است که امروزه در جوامع و ملل مختلف به شکل گسترده‌ای رایج شده است.»

به گفته وی، «تشبیه خطوط کف دست، پیشانی، فنجان قهوه و... به اشکال مختلف هنری است که برخی افراد از آن بهره‌مند هستند و با تعبیر هر یک از خطوط به معانی خاص باعث سرگرمی افراد می‌شوند که در این صورت مانعی وجود ندارد. اما در صورتی که گفته‌‌‌های شخص فالگیر باعث امیدواری و یا قطع امید فرد از مساله‌ای شود این کار می‌تواند خطرات زیادی را در پی داشته باشد.»

وی می‌گوید: «متاسفانه در جامعه ما خرافات و اعتقادات خرافی بسیار شایع شده است و مردم هنگام بروز هر مشکلی به جای تفکر صحیح و اتخاذ تصمیم درست درباره آن مشکل دست‌به دامن فالگیر و دعانویس‌ها می‌شوند که امروزه همه جا یافت می‌شوند.»‌

«زهرا جوان» یک خبرنگار است از جنس خودمان، او می‌گوید: «امروزه نه تنها تبلیغات مختلف و تراکت‌های خیابانی دست از سر مردم بر نمی‌دارند بلکه فالگیرهای دوره‌گرد نیز با جسارت تمام وادارت می‌کنند تا چند لحظه‌ای را که برای استراحت در پارک نشسته‌ای، به شنیدن گفته‌های آنها اختصاص دهی.»

به گفته وی، «این فالگیرها در ابتدای کار با فال‌های ۲۰۰ تا ۵۰۰تومانی به سراغت می‌آیند و در خلال گفته‌هایشان برای بازکردن بخت و گره کارهایت با ارائه دندان مار و دم گربه افغانی مبلغی حدود ۵ تا ۱۰ و گاه ۱۵هزار تومان را مطالبه می‌کنند».

بد نیست به دعانویس‌هایی که در کوچه و خیابان با گرفتن سرکتاب و دادن طلسم و مهره‌های عجیب و غریب کار و کاسبی خوبی راه انداخته‌اند نیز اشاره‌‌ای کنیم.

این دعانویس‌ها که از ترس ماموران شهرداری بساط خود را در زیراندا‌زهای قابل حمل پهن می‌‌کنند برای گرفتن سرکتاب حدود ۵۰۰‌تا ۱۰۰۰‌تومان و برای دادن طلسم چشم‌زخم و کارگشایی و... مبالغی حدود ۱۰۰۰‌ تا ۵۰۰۰ هزار تومان دریافت می‌‌کنند.فالگیرهای خیابانی که اکثرا به شکل کولی‌های دوره گرد با التماس و خواهش کف دستت را می‌خوانند نیز اکثر مواقع با ۵۰۰ تا ۶۰۰‌تومان راضی می‌شوند.

یکی از این فالگیرهای دوره گرد که در پارک‌ لاله تهران مستقر است و به گفته خودش از نقاط مختلف تهران مشتری دارد، می‌گوید: «فال از زمان‌های قدیم رواج داشته است و امروز گسترش زیادی یافته است. اکثر مردم هم به فال اعتقاد دارند.»

به گفته وی، اگر فال دروغ است چرامردم هنگام تحویل سال نو و یا در شب یلدا به دیوان حافظ مراجعه می‌‌کنند و تفال می‌زنند.مدیر یک آرایشگاه زنانه که یک فالگیر هندی آن به گرفتن فال قهوه، تاروت و... مشغول است، می‌گوید: اکثر مشتریان هنگام انجام کارهای طولانی مثل رنگ ومش کردن موها برای اینکه حوصله‌شان سر نرود با پرداخت مبلغی حدود دو تا ۳‌هزار تومان فال می‌گیرند، اما اتحادیه آرایشگاه‌های زنان انجام این امور را در آرایشگاه‌ها ممنوع کرده است و آرایشگاه‌های متخلف را به پرداخت جریمه محکوم و در صورت تکرار این کار تعطیل خواهد کرد.