معنای اسنپ‌بک برای تحریم‌ها

 قنبری در ابتدا گفت: «۶ قطعنامه تحریمی که به موجب برجام لغو شده بود، اکنون با مکانیسم اسنپ‌بک در معرض بازگشت قرار دارد. هنوز این تحریم‌ها بازنگشته اما روند آن آغاز شده و ۳۰روز فرصت باقی است.» وی اقدام اخیر را غیرقانونی دانست و تصریح کرد: «جمهوری اسلامی ایران از منظر حقوق بین‌الملل به این موضوع پاسخ خواهد داد. بحث اصلی واکنش ایران به این اقدام است؛ چه از نظر حقوقی و چه اقتصادی.»

قنبری با یادآوری تعهدات ایران در چارچوب برجام گفت: «ایران از آغاز اجرای توافق هسته‌ای، تمامی تعهدات خود را اجرا کرده و این موضوع بارها توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید شده است. حتی پس از خروج آمریکا از برجام نیز ایران پایبندی کامل خود را نشان داد و اروپایی‌ها بارها مورد تاکید قرار گرفتند که به تعهداتشان عمل کنند.» او با اشاره به سابقه مخالفت‌های آمریکا با برجام توضیح داد که ترامپ حتی پیش از ورود به کاخ سفید اعلام کرده بود که این توافق را قبول ندارد و آن را به زیان آمریکا می‌داند. مخالفت آمریکا از همان ابتدا وجود داشت و امروز نیز تبعات آن در عرصه سیاسی و اقتصادی نمایان شده است.

در ادامه این گفت‌وگو، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، با انتقاد از تحریم‌های شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران گفت: «از ابتدا تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران غیرقانونی و غیرمعتبر بوده است. ما هیچ‌گاه این باور را نداشتیم که هر تصمیم شورای امنیت درست است و هیچ حقوقدانی در سطح بین‌المللی نیز چنین اعتقادی ندارد.»

وی ادامه داد: «حتی در حوزه حقوق بین‌الملل، همان‌طور که در حقوق داخلی حاکمیت قانون اصل است، هیچ مرجع مستقل بین‌المللی نتوانسته است نقض تعهدات ایران را ثابت کند. پس از خروج آمریکا از برجام، کشورهای اروپایی خود اعتراف کردند که رفتار آمریکا خلاف حقوق بین‌الملل است. اما حالا کشورهای اروپایی همان اقدام را انجام می‌دهند.» به گفته قنبری، پس از خروج آمریکا از برجام، صادرات نفت ایران کاهش یافت و قیمت و کیفیت نفت نیز تغییر کرد. این تغییرات هیچ‌گونه جنبه حقوقی نداشت، بلکه ناشی از رفتار آمریکا بود. این کارشناس با اشاره به اینکه اروپایی‌ها حتی نمی‌توانند به شرکت‌ها و بانک‌های خود دستور دهند که مطابق تعهدات بین‌المللی عمل کنند، افزود: «در چنین شرایطی، حق ندارند از ایران بخواهند که به تعهدات پیشین خود پایبند بماند و از مکانیسم‌های حل‌وفصل اختلافات استفاده کنند.» معاون وزیر امور خارجه درباره واکنش ایران در سطح حقوقی و سیاسی به این مساله توضیح داد که این تحریم‌ها را به رسمیت نمی‌شناسیم و خود را مقید به هیچ‌یک از بندهای تصویب‌شده علیه کشور نمی‌دانیم. ایران از تمامی ابزارها، چه در مجامع بین‌المللی و چه در روابط دوجانبه، برای مقابله با این تحریم‌ها استفاده خواهد کرد.

قنبری در ادامه یادآوری کرد که برای تحلیل اثرات تحریم‌ها باید به طور دقیق بند به بند آنها را بررسی کرد و اثرات آنها را متناسب با شرایط اقتصادی کشور تحلیل نمود. وی با تاکید بر اینکه تحریم‌ها اثرات خود را بر اقتصاد ایران از دست داده‌اند، گفت: «تحریم‌ها نمی‌توانند دیگر جلوی اقتصاد ایران را به طور موثر بگیرند. اما این به معنای بی‌اهمیتی آنها نیست. حتی کوچک‌ترین تحریم‌ها هم برای ایران اهمیت دارند و باید در مقابل آنها اقدام کرد.» معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، در مورد تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران نیز گفت: «در آن زمان، کشورهای چین و روسیه که همراه ایالات متحده آمریکا بودند، نقش مهمی در تصویب تحریم‌ها ایفا کردند. اما اکنون، چین و روسیه دیگر همکاری نخواهند کرد.»

قنبری در ادامه با اشاره به اثرات تحریم‌ها تشریح کرد: «تحریم‌ها اثرات مختلفی دارند. برخی تحریم‌ها اثر نمادین دارند، برخی فلج‌کننده هستند، برخی هدفمند و برخی دیگر بیشتر بر مردم عادی یا بخش‌های خاصی از اقتصاد تاثیر می‌گذارند. به‌رغم تمام این تحریم‌ها، ایران همچنان پیشرفت‌های مختلفی داشته و مسیر خود را ادامه داده است.» معاون وزیر امور خارجه همچنین گفت که درست است که تحریم‌ها اثرگذار هستند، اما اثرات آنها با یکدیگر متفاوت است. ایران اقتصاد بزرگی دارد و به خودکفایی رسیده است. بنابراین، برخلاف برخی تصورات، تحریم‌ها قادر نخواهند بود اقتصاد ایران را شکست دهند.

وی درباره چگونگی تعیین سرنوشت اسنپ‌بک توضیح داد: «ایران عضو شورای امنیت سازمان ملل نیست و تصمیم‌گیری درباره تمدید یا اجرای اسنپ‌بک در دستان اعضای شورای امنیت است. بنابراین، موضع ما در مورد تمدید مهلت با موضع ما نسبت به اسنپ‌بک متفاوت است. اعضای شورای امنیت باید در این مورد تصمیم بگیرند.» وی درنهایت گفت که در متن قطعنامه‌ها به طور مشخص تحریمی که فروش نفت ایران را محدود کند، وجود ندارد. هیچ‌جا در قطعنامه‌ها نیامده که خرید نفت ایران ممنوع باشد یا مجازاتی برای آن در نظر گرفته شده باشد. بنابراین فروش نفت ایران تحت تاثیر این قطعنامه‌ها قرار نمی‌گیرد.