به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ در صنعت بیمه توکن‌سازی نه‌تنها در سطح دارایی‌های مالی و سرمایه‌گذاری شرکت‌های بیمه گر کاربرد دارد، بلکه می‌تواند بر ساختار، کارکرد و محتوای بیمه‌نامه‌ها نیز تأثیر اساسی بگذارد.

نخستین تأثیر توکن‌سازی در بیمه‌نامه‌ها افزایش شفافیت و ردیابی‌پذیری تعهدات بیمه‌ای است. در بیمه‌نامه‌های سنتی فرآیند صدور، نقل و انتقال یا فسخ قراردادها اغلب نیازمند طی مراحل اداری پیچیده و زمان‌بر است؛ اما در صورت توکن‌سازی بیمه‌نامه‌ها هر بیمه‌نامه به‌صورت یک توکن دیجیتال منحصربه‌فرد بر بستر بلاکچین ثبت شده و تمام تغییرات وضعیت آن به‌طور غیرقابل‌تغییر و شفاف ذخیره می‌شود. این امر امکان خطا، تقلب و اختلافات حقوقی میان بیمه‌گر و بیمه‌گذار را به‌شدت کاهش می‌دهد.

توکن‌سازی از دیدگاه طراحی محصول، زمینه‌ساز انعطاف‌پذیری بیشتر در بیمه‌نامه‌ها است. برای نمونه به جای صدور بیمه‌نامه‌های یکپارچه و غیرقابل تقسیم می‌توان بیمه‌نامه‌ها را به واحدهای کوچک‌تر (Fractional Policies) تبدیل کرد و هر واحد را به‌صورت توکن در اختیار بیمه‌گذاران یا سرمایه‌گذاران قرار داد.

این نوآوری به‌ویژه در بیمه‌های عمر و سرمایه‌گذاری اهمیت دارد زیرا امکان انتقال، وثیقه‌گذاری یا حتی معامله بخشی از منافع بیمه‌نامه را در بازارهای ثانویه فراهم می‌سازد.

سومین اثر به کاربرد قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) مرتبط است. هنگامی که بیمه‌نامه‌ها به شکل توکن طراحی شوند، می‌توان تعهدات بیمه‌ای (پرداخت خسارت یا منافع بیمه‌ای) را به‌طور خودکار و بر اساس داده‌های قابل‌اعتماد و اوراکل‌های دیجیتال فعال کرد. به عبارت دیگر بیمه‌نامه‌های توکن‌شده قابلیت تبدیل شدن به بیمه‌نامه‌های پارامتریک (Parametric Insurance) را دارند که در آن پرداخت خسارت به‌صورت آنی و بدون مداخله انسانی، تنها بر اساس تحقق یک شاخص مشخص (مانند وقوع زلزله یا کاهش دما به زیر یک حد معین) انجام می‌شود.

این ویژگی می‌تواند سرعت و کارآیی در پرداخت خسارت را افزایش دهد و اعتماد همگانی به صنعت بیمه را تقویت نماید.

با رویکرد اقتصادی توکن‌سازی بیمه‌نامه‌ها می‌تواند به افزایش شمول مالی منجر شود. با کاهش هزینه‌های صدور و مدیریت بیمه‌نامه‌ها امکان طراحی بیمه‌های خرد (Micro-Insurance) برای اقشار کم‌درآمد و مناطق محروم فراهم می‌شود. همچنین توکن‌سازی به سرمایه‌گذاران کوچک اجازه می‌دهد تا از طریق خرید بخشی از توکن‌های بیمه‌ای در فرآیند بیمه‌گری مشارکت کنند و به این ترتیب منابع مالی جدیدی برای صنعت بیمه ایجاد شود.

با وجود این فرصت‌ها چالش‌های قابل‌توجهی نیز وجود دارد. از آن جمله می‌توان به ابهامات حقوقی و نظارتی در خصوص اعتبار توکن‌های بیمه‌ای، مسائل مرتبط با امنیت سایبری، و لزوم استانداردسازی داده‌ها و اوراکل‌ها اشاره کرد. لذا بهره‌گیری اثربخش از ظرفیت‌های توکن‌سازی در طراحی بیمه‌نامه‌ها مستلزم همکاری میان نهادهای نظارتی، بیمه گران، توسعه‌دهندگان فناوری و حتی بازارهای سرمایه است.

لذا باید گفت که توکن‌سازی نه‌تنها یک ابزار فناورانه برای ارتقای کارایی صنعت بیمه است، بلکه به‌مثابه پارادایم نوین می‌تواند مبانی طراحی بیمه‌نامه‌ها را دگرگون سازد. بیمه‌نامه‌های توکن‌شده، در صورت رفع موانع حقوقی و فناورانه، می‌توانند به شفافیت بیشتر، تسویه خسارت سریع‌تر، افزایش شمول مالی و ارتقای کارآیی بازار بیمه منجر شوند؛ موضوعی که آینده صنعت بیمه را در تعامل نزدیک با اقتصاد هوشمند بازتعریف خواهد کرد. 

* دکتر وحید نوبهار، عضو رسمی انجمن بین المللی بیمه گران مهندسی

دکتر وحید نوبهار